منبع تحت فشار پمپ ( منبع انبساط پمپ )

منبع انبساط پمپ آب که با نام‌های دیگری مانند منبع تحت فشار، مخزن تحت فشار یا منبع دیافراگمی نیز شناخته می‌شود، یکی از اجزای کلیدی در سیستم‌های پمپاژ آب است . وظیفه اصلی آن ایجاد یک سیستم آبرسانی پایدار، کاهش استهلاک پمپ و صرفه‌جویی در مصرف انرژی است. منبع انبساط یک مخزن استوانه‌ای فلزی است که در کنار پمپ آب نصب می‌شود. در داخل این مخزن، یک تیوپ یا دیافراگم لاستیکی قرار دارد که آب و هوا را از یکدیگر جدا می‌کند . فضای پشت این تیوپ با هوا یا گاز نیتروژن پر می‌شود تا فشار لازم برای عملکرد سیستم تأمین گردد . کاربرد و مزایای استفاده از منبع انبساط استفاده از منبع انبساط در سیستم پمپاژ آب، مزایای قابل توجهی به همراه دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: · جلوگیری از روشن و خاموش شدن مکرر پمپ (استارت‌های بی‌مورد): اصلی‌ترین وظیفه منبع، ذخیره مقدار مشخصی آب تحت فشار است. با باز شدن شیر، ابتدا آب ذخیره شده در منبع مصرف می‌شود و پمپ فقط زمانی روشن می‌شود که فشار به حداقل تعیین شده برسد. این کار از استارت‌های مکرر و بی‌مورد پمپ جلوگیری می‌کند . · کاهش استهلاک و افزایش عمر پمپ: با کاهش تعداد دفعات روشن و خاموش شدن، قطعات مکانیکی و الکتریکی پمپ (مانند خازن، کلید خودکار و موتور) دیرتر فرسوده شده و عمر مفید آن افزایش می‌یابد . · صرفه‌جویی در مصرف انرژی (برق): از آنجایی که پمپ دفعات کمتری کار می‌کند و هر بار مدت زمان بیشتری به صورت پیوسته به کار خود ادامه می‌دهد (که برای موتور بهینه‌تر است)، مصرف برق به طور چشمگیری کاهش می‌یابد . · تثبیت فشار آب در شبکه لوله‌کشی: منبع تحت فشار باعث می‌شود آب با فشار یکنواخت و بدون نوسان به شیرها و وسایل مصرف‌کننده (مانند ماشین لباسشویی و آبگرمکن) برسد و از نوسانات لحظه‌ای فشار جلوگیری کند . · ذخیره آب و تأمین سریع آن: در لحظه باز شدن شیر، آب بلافاصله و با فشار از منبع خارج می‌شود و نیازی نیست منتظر بمانید تا پمپ روشن شود و آب را از منبع اصلی به بالا پمپاژ کند . نحوه عملکرد منبع انبساط عملکرد منبع انبساط بر اساس اصل تراکم‌پذیری هوا استوار است. مراحل کار به این صورت است: 1. پمپ آب را به منبع تزریق می‌کند: پمپ با روشن شدن، آب را وارد تیوپ داخل منبع می‌کند. با ورود آب، تیوپ باد کرده و هوای اطراف آن (پشت تیوپ) فشرده می‌شود . 2. فشار به حداکثر می‌رسد و پمپ خاموش می‌شود: این فرآیند تا زمانی ادامه می‌یابد که فشار داخل منبع به حداکثر میزان تنظیم شده روی کلید خودکار (پرشرسوئیچ) برسد. در این نقطه، پمپ خاموش می‌شود . 3. آب ذخیره شده مصرف می‌شود: هنگامی که یک شیر آب باز می‌شود، هوای فشرده پشت تیوپ شروع به هل دادن آب ذخیره شده در تیوپ به سمت خروجی و لوله‌ها می‌کند. آب با فشار مناسب جریان می‌یابد . 4. فشار کاهش می‌یابد و پمپ دوباره روشن می‌شود: با مصرف آب، فشار داخل منبع به تدریج کم می‌شود. وقتی این فشار به حداقل میزان تنظیم شده (1.5 تا 2 بار) برسد، پرشرسوئیچ فرمان روشن شدن مجدد پمپ را صادر می‌کند و چرخه تکرار می‌شود . انواع منبع انبساط (مخزن تحت فشار) منابع تحت فشار بر اساس نوع جداکننده آب و هوا به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: · منبع تحت فشار تیوپی (بالنی): در این نوع، یک تیوپ لاستیکی (که به آن بالن نیز می‌گویند) در داخل مخزن قرار دارد و آب درون این تیوپ ذخیره می‌شود. هوا در فضای بین تیوپ و بدنه فلزی مخزن قرار می‌گیرد. از مزایای این نوع می‌توان به قیمت اقتصادی‌تر و قابلیت تعویض تیوپ در صورت خرابی اشاره کرد . · منبع تحت فشار دیافراگمی: در این مدل، یک دیافراگم لاستیکی (مانند یک پرده) آب و هوا را از هم جدا می‌کند. این دیافراگم دوام بالاتری نسبت به تیوپ دارد و احتمال خرابی آن کمتر است. به همین دلیل، این منابع گران‌تر هستند و برای مصارف با دوام بالاتر توصیه می‌شوند . یک نوع قدیمی‌تر به نام منبع بادی یا گالوانیزه نیز وجود دارد که در آن آب و هوا به طور مستقیم در یک مخزن ذخیره می‌شوند و با هم تماس دارند. این منابع امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند . نکات مهم در انتخاب و تنظیم منبع انبساط برای انتخاب یک منبع مناسب و استفاده بهینه از آن، باید به نکات زیر توجه کرد: · تناسب حجم منبع با مصرف: حجم منبع (بر حسب لیتر) باید بر اساس تعداد واحدها، طبقات و میزان مصرف آب ساختمان انتخاب شود. برای یک واحد کوچک، منبع 24 لیتری ممکن است کافی باشد، اما برای ساختمان‌های بزرگتر به منابع 50، 80، 100 لیتر و یا بیشتر نیاز است . انتخاب حجم بزرگ‌تر باعث کاهش دفعات روشن شدن پمپ می‌شود .· تنظیم فشار باد منبع: هوای پشت تیوپ یا دیافراگم باید دارای فشار مشخصی باشد. این فشار حدود 10 درصد کمتر از فشار روشن شدن پمپ (فشار مینیمم) تنظیم می‌شود . به عنوان مثال، اگر پمپ در فشار 2 بار روشن می‌شود، فشار باد منبع باید حدود 1.8 بار باشد. این فشار را می‌توان با یک بادسنج خودرو و در حالی که منبع خالی از آب است، تنظیم کرد . · تأثیر منبع بر فشار آب: توجه به این نکته ضروری است که حجم منبع تأثیری در افزایش یا کاهش فشار آب ندارد. فشار آب توسط پمپ تعیین می‌شود و منبع فقط وظیفه ذخیره آب و کاهش استارت پمپ را بر عهده دارد . · نصب صحیح: منبع تحت فشار توسط یک اتصال پنج راهی به پمپ، پرشرسوئیچ و مانومتر (فشارسنج) متصل می‌شود تا عملکرد صحیح سیستم تضمین گردد . منبع انبساط یا مخزن تحت فشار یک عضو حیاتی در سیستم پمپاژ آب مدرن است. با ذخیره آب تحت فشار، نه تنها از پمپ در برابر استهلاک ناشی از روشن و خاموش شدن مکرر محافظت می‌کند، بلکه با تثبیت فشار و صرفه‌جویی در مصرف برق، آسایش و اقتصاد را برای کاربران به ارمغان می‌آورد. انتخاب حجم مناسب و تنظیم صحیح فشار آن، کلید دستیابی به یک سیستم آبرسانی ایده آل است.